ເອລນີໂຢທຳລາຍສະຖິຕິອຸນຫະພູມສູງສຸດໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ດັນອຸນຫະພູມໂລກພຸ່ງສູງທຳລາຍສະຖິຕິໃໝ່

ອົງການບໍລິການດ້ານການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດໂຄເປີນິກຸສ (Copernicus) ຂອງສະຫະພາບເອີຣົບ ເປີດເຜີຍວ່າ ປະກົດການເອລນີໂຢ (El Niño) ທີ່ກຳລັງທະວີຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນ ເຮັດໃຫ້ອຸນຫະພູມຜິວນ້ຳທະເລໃນເຂດນີໂຍ 3.4 (Niño 3.4) ເຊິ່ງເປັນພື້ນທີ່ສຳຄັນສຳລັບຕິດຕາມປະກົດການນີ້ໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ມີອຸນຫະພູມສະເລ່ຍສູງເຖິງ 29.70 ອົງສາເຊວຊຽສ ໃນເດືອນກັນຍາ ນັບເປັນລະດັບສູງສຸດເທົ່າທີ່ເຄີຍມີການບັນທຶກມາ.

ອຸນຫະພູມດັ່ງກ່າວສູງກວ່າລະດັບສູງສຸດທີ່ເຄີຍພົບໃນຊ່ວງທີ່ເກີດເອລນີໂຢຮຸນແຮງຄັ້ງກ່ອນໆ ໄດ້ແກ່ ປີ 1982–1983, 1997–1998 ແລະ 2015–2016. ສິ່ງນີ້ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນວ່າ ເອລນີໂຢຮອບປັດຈຸບັນມີຄວາມຮຸນແຮງເປັນພິເສດ ເຖິງແມ່ນວ່າປະກົດການນີ້ຍັງບໍ່ທັນເຖິງຈຸດສູງສຸດທີ່ຄາດວ່າຈະເກີດຂຶ້ນໃນຊ່ວງທ້າຍປີກໍຕາມ.

ແນວໃດກໍຕາມ ໂຄເປີນິກຸສຊີ້ແຈງວ່າ ຍັງບໍ່ສາມາດສະຫຼຸບໄດ້ວ່າ ເອລນີໂຢຄັ້ງນີ້ຮຸນແຮງທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ເຄີຍມີການບັນທຶກມາ ເນື່ອງຈາກພາວະໂລກຮ້ອນໄດ້ເຮັດໃຫ້ອຸນຫະພູມມະຫາສະໝຸດສູງຂຶ້ນຢູ່ແລ້ວ ສົ່ງຜົນໃຫ້ການປຽບທຽບຄວາມຮຸນແຮງກັບເຫດການໃນອະດີດມີຄວາມຊັບຊ້ອນຫຼາຍຂຶ້ນ.

ໂຄເປີນິກຸສລະບຸວ່າ ອົງການໄດ້ນຳດັດຊະນີຮູບແບບໃໝ່ມາໃຊ້ ໂດຍຄຳນຶງເຖິງແນວໂນ້ມອຸນຫະພູມທີ່ສູງຂຶ້ນຂອງມະຫາສະໝຸດເຂດຮ້ອນ. ຜົນການປະເມີນຍັງບໍ່ຊີ້ວ່າ ເອລນີໂຢຄັ້ງນີ້ຮຸນແຮງກວ່າທຸກຄັ້ງທີ່ຜ່ານມາ ແຕ່ຂໍ້ມູນໃນເດືອນກັນຍາຊີ້ວ່າ ມັນເປັນເຫດການທີ່ຮຸນແຮງຫຼາຍຢູ່ແລ້ວ ໂດຍສະເພາະເມື່ອຍັງບໍ່ທັນເຖິງຈຸດສູງສຸດ.

ຂະນະດຽວກັນ ສຳນັກງານອຸຕຸນິຍົມວິທະຍາຍີ່ປຸ່ນ ລະບຸເມື່ອວັນສຸກວ່າ ເອລນີໂຢມີຄວາມຮຸນແຮງຢູ່ໃນລະດັບສູງເປັນປະຫວັດການ ໂດຍອຸນຫະພູມໃນເຂດຕິດຕາມປະກົດການດັ່ງກ່າວສູງກວ່າຄ່າປົກກະຕິເຖິງ 4 ອົງສາເຊວຊຽສ.

ອຸນຫະພູມມະຫາສະໝຸດທົ່ວໂລກທຳລາຍສະຖິຕິສູງສຸດ

ໂຄເປີນິກຸສລາຍງານເພີ່ມວ່າ ອຸນຫະພູມຜິວນ້ຳທະເລສະເລ່ຍທົ່ວໂລກໃນເດືອນກັນຍາຢູ່ທີ່ 21.05 ອົງສາເຊວຊຽສ ເປັນສະຖິຕິສູງສຸດສຳລັບເດືອນກັນຍາ ນັບຕັ້ງແຕ່ເລີ່ມມີການບັນທຶກຂໍ້ມູນ ແລະສູງກວ່າສະຖິຕິເກົ່າທີ່ 20.92 ອົງສາເຊວຊຽສ ໃນເດືອນດຽວກັນຂອງປີ 2023.

ສ່ວນອຸນຫະພູມອາກາດສະເລ່ຍໃກ້ຜິວໂລກຢູ່ທີ່ 16.27 ອົງສາເຊວຊຽສ ເຮັດໃຫ້ເດືອນກັນຍາຂອງປີນີ້ເປັນເດືອນກັນຍາທີ່ຮ້ອນທີ່ສຸດອັນດັບ 2 ເທົ່າທີ່ເຄີຍບັນທຶກມາ ໂດຍສູງກວ່າຄ່າສະເລ່ຍໃນຍຸກກ່ອນການປະຕິວັດອຸດສາຫະກຳ ໃນຊ່ວງປີ 1850–1900 ຢູ່ 1.63 ອົງສາເຊວຊຽສ.

ພາຍໃຕ້ຄວາມຕົກລົງປາຣີ (Paris Agreement) ເຊິ່ງປະເທດຕ່າງໆ ໄດ້ເຫັນດີຮ່ວມກັນໃນກອງປະຊຸມສະຫະປະຊາຊາດວ່າດ້ວຍການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດໃນປີ 2015 ບັນດາປະເທດໄດ້ຕົກລົງທີ່ຈະຄວບຄຸມອຸນຫະພູມໂລກບໍ່ໃຫ້ເພີ່ມຂຶ້ນເກີນ 2 ອົງສາເຊວຊຽສ ຈາກລະດັບກ່ອນຍຸກອຸດສາຫະກຳ ແລະພະຍາຍາມຈຳກັດການເພີ່ມຂຶ້ນໄວ້ບໍ່ໃຫ້ເກີນ 1.5 ອົງສາເຊວຊຽສ ເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນຜົນກະທົບຈາກການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ.

ແນວໃດກໍຕາມ ສະຫະປະຊາຊາດໄດ້ເຕືອນໃນເດືອນກັນຍາວ່າ ເປົ້າໝາຍໃນການຈຳກັດພາວະໂລກຮ້ອນໃນໄລຍະຍາວໄວ້ທີ່ 1.5 ອົງສາເຊວຊຽສ ມີແນວໂນ້ມວ່າຈະບໍ່ສາມາດບັນລຸໄດ້ພາຍໃນອີກບໍ່ກີ່ປີຂ້າງໜ້າ.

ຄາໂລ ບວນເຕມໂປ (Carlo Buontempo) ຜູ້ອຳນວຍການໂຄເປີນິກຸສ ກ່າວວ່າ ໂລກກຳລັງເຜີຍຜ່ານຊ່ວງເວລາຕໍ່ເນື່ອງທີ່ອຸນຫະພູມສູງກວ່າເກນ 1.5 ອົງສາເຊວຊຽສ ແລະເມື່ອເອລນີໂຢຍັງຄົງທະວີຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນ ກໍມີແນວໂນ້ມວ່າສະພາບການນີ້ຈະດຳເນີນຕໍ່ໄປຈົນເຖິງປີ 2027.

ລາວລະບຸວ່າ ການທີ່ອຸນຫະພູມໂລກຈະເກີນຂີດຈຳກັດໄລຍະຍາວຕາມຄວາມຕົກລົງປາຣີ ເປັນສິ່ງທີ່ຫຼີກລ່ຽງໄດ້ຍາກ. ແຕ່ອຸນຫະພູມຈະສູງເກີນເປົ້າໝາຍຫຼາຍປານໃດ ແລະຈະຄົງຢູ່ດົນປານໃດ ຍັງຂຶ້ນຢູ່ກັບການຕັດສິນໃຈ ແລະມາດຕະການທີ່ມະນຸດດຳເນີນການ.

ນັກວິທະຍາສາດເນັ້ນຢ້ຳວ່າ ການຫຼຸດການປ່ອຍກາຊເຮືອນແກ້ວຈາກການໃຊ້ເຊື້ອໄຟຟອດຊິວ ເປັນສິ່ງສຳຄັນຕໍ່ການຈຳກັດໄລຍະເວລາທີ່ອຸນຫະພູມໂລກສູງເກີນເປົ້າໝາຍ 1.5 ອົງສາເຊວຊຽສ ແລະຊ່ວຍໃຫ້ອຸນຫະພູມຫຼຸດລົງກັບຄືນສູ່ລະດັບທີ່ເໝາະສົມໂດຍໄວທີ່ສຸດ. ຂະນະທີ່ຜູ້ຊ່ຽວຊານເຕືອນວ່າ ເອລນີໂຢຮອບນີ້ອາດຜັກດັນໃຫ້ອຸນຫະພູມໂລກທຳລາຍສະຖິຕິສູງສຸດຄັ້ງໃໝ່ໃນປີ 2027.

ເອລນີໂຢເປັນປະກົດການທາງທຳມະຊາດ ທີ່ເຮັດໃຫ້ອຸນຫະພູມຜິວນ້ຳທະເລບໍລິເວນເສັ້ນສູນສູດຂອງມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກຕອນກາງ ແລະຕອນຕາເວັນອອກສູງຂຶ້ນ. ສິ່ງນີ້ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຮູບແບບລົມ, ຄວາມກົດອາກາດ ແລະປະລິມານຝົນໃນຫຼາຍພື້ນທີ່ທົ່ວໂລກ ເພີ່ມຄວາມສ່ຽງຕໍ່ໄພແຫ້ງແລ້ງ ແລະນ້ຳຖ້ວມ ພ້ອມທັງອາດຊ້ຳເຕີມພາວະໂລກຮ້ອນທີ່ເກີດຈາກກິດຈະກຳຂອງມະນຸດ.

ໂດຍທົ່ວໄປ ປະກົດການນີ້ເກີດຂຶ້ນທຸກໆ 2–7 ປີ ແລະແຕ່ລະຄັ້ງຈະກິນເວລາປະມານ 9–12 ເດືອນ.

ທີ່ມາ: AFP