ວິກິດໂລກຮ້ອນທະວີຄວາມຮຸນແຮງ! UN ຮຽກຮ້ອງຜູ້ນຳໂລກເລັ່ງຮັບມືວິກິດສະພາບອາກາດ ເປີດປະຊຸມ COP31 ທີ່ຕວກກີ

AD

AD

AD

ໂລກກຳລັງມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະປະເຊີນກັບປີທີ່ຮ້ອນທີ່ສຸດເປັນປະຫວັດການ ເນື່ອງຈາກອຸນຫະພູມໂລກທີ່ສູງຂຶ້ນຈາກການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ ປະກອບກັບອິດທິພົນຂອງປາກົດການ ເອວນີໂຍ (El Niño) ນັກວິທະຍາສາດໃຫ້ຂໍ້ມູນກັບສຳນັກຂ່າວ ບີບີຊີ BBC.

ຄຳເຕືອນດັ່ງກ່າວມີຂຶ້ນຂະນະທີ່ບັນດາຜູ້ນຳໂລກ ແລະ ຜູ້ແທນເຈລະຈາກຳລັງລວມຕົວກັນທີ່ປະເທດຕວກກີ ໃນວັນທີ 09 ພະຈິກ 2026 ເພື່ອເປີດການປະຊຸມສຸດຍອດດ້ານສະພາບອາກາດຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ຫຼື COP31.

ອົງການ Berkeley Earth ເຊິ່ງເປັນສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າອິດສະຫຼະຂອງສະຫະລັດ ຜູ້ຈັດທຳການຄາດຄະເນດັ່ງກ່າວ ລະບຸວ່າ ເຖິງແມ່ນວ່າຍັງເຫຼືອເວລາອີກ 2 ເດືອນກ່ອນສິ້ນປີ ແຕ່ມີຄວາມໝັ້ນໃຈເຖິງ 95% ວ່າ ປີ 2026 ຈະມີອຸນຫະພູມສູງກວ່າສະຖິຕິເກົ່າທີ່ບັນທຶກໄວ້ໃນປີ 2024.

ຜົນກະທົບຈາກອຸນຫະພູມທີ່ສູງຂຶ້ນໄດ້ສົ່ງຜົນຢ່າງຮຸນແຮງຕໍ່ຫຼາຍປະເທດໃນໄລຍະຜ່ານມາ ລວມທັງໄຟປ່າຄັ້ງໃຫຍ່ໃນຫຼາຍພື້ນທີ່ຂອງຢູໂຣບ ແລະ ເຫດການທະລາຍຂອງທະນາຄານນ້ຳກ້ອນໃນເນປານ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດຫຼາຍກວ່າ 1,000 ຄົນ.

ທ່ານ ດຣ. ໂຣເບີດ ໂຣດ (Robert Rohde) ຈາກອົງການ Berkeley Earth ກ່າວວ່າ: “ພວກເຮົາໄດ້ປະເຊີນກັບອຸນຫະພູມສູງທຳລາຍສະຖິຕິຕິດຕໍ່ກັນມາຫຼາຍປີ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງທີ່ຄາດໝາຍໄວ້ເມື່ອພາວະໂລກຮ້ອນດຳເນີນໄປ ບໍ່ວ່າຈະເປັນທະນາຄານນ້ຳກ້ອນທີ່ທະລາຍ, ຄື້ນຄວາມຮ້ອນທີ່ຮຸນແຮງ ແລະສະພາວະໄພແຫ້ງແລ້ງ.”

ຂະນະດຽວກັນ ໃນວັນສຸກຜ່ານມາ ສູນບໍລິການຕິດຕາມສະພາບອາກາດ Copernicus ຂອງສະຫະພາບຢູໂຣບ ໄດ້ຢືນຢັນວ່າ ເດືອນຕຸລາຜ່ານມາເປັນເດືອນຕຸລາທີ່ຮ້ອນທີ່ສຸດເປັນປະຫວັດການ.

ທ່ານ ໂຣດ ເຕືອນວ່າ ສະຖານະການດັ່ງກ່າວອາດເປັນພຽງຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ ໂດຍລະບຸວ່າ: “ໃນອະນາຄົດ ຍັງມີໂອກາດທີ່ຈະເກີດການປ່ຽນແປງທີ່ຮຸນແຮງ ແລະສົ່ງຜົນກະທົບຫຼາຍກວ່ານີ້.”

ທັງນີ້ ປັດໄຈຫຼັກທີ່ເຮັດໃຫ້ອຸນຫະພູມໂລກສູງຂຶ້ນ ແມ່ນການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຂອງກາກບອນໄດອອກໄຊ (CO₂) ໃນຊັ້ນບັນຍາກາດ ເຊິ່ງສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຈາກການເຜົາໄໝ້ເຊື້ອໄຟຟອດຊິວ.

ຂະນະດຽວກັນ ອົງການອຸຕຸນິຍົມໂລກ (WMO) ຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ໄດ້ເຜີຍແຜ່ບົດລາຍງານຂອງຕົນໃນວັນຈັນຜ່ານມາ ໂດຍຄາດຄະເນວ່າ ປີ 2026 ຈະເປັນໜຶ່ງໃນ 4 ປີທີ່ມີອຸນຫະພູມສູງທີ່ສຸດເປັນປະຫວັດການ ເຖິງແມ່ນວ່າການຄາດຄະເນຂອງ WMO ຈະມີຄວາມລະມັດລະວັງຫຼາຍກວ່າຂໍ້ມູນຂອງ Berkeley Earth ກໍຕາມ.

WMO ຍັງລະບຸວ່າ ສະຖານະການຄວາມຮ້ອນຈະບໍ່ຜ່ອນຄາຍລົງໃນປີ 2027 ເນື່ອງຈາກປາກົດການເອວນີໂຍ (El Niño) ທີ່ມີຄວາມຮຸນແຮງສູງກວ່າປົກກະຕິ ຈະສືບຕໍ່ສົ່ງຜົນເຖິງປີໜ້າ ແລະມີສ່ວນຜັກດັນໃຫ້ອຸນຫະພູມໂລກສູງຂຶ້ນອີກ.

ທ່ານ ເຊເລສເຕ ຊາອູໂລ (Celeste Saulo) ເລຂາທິການໃຫຍ່ຂອງ WMO ກ່າວວ່າ ສະຖານະການຄັ້ງນີ້ເຮັດໃຫ້ຄຳວ່າ “ສູງເກີນກວ່າຂອບເຂດທີ່ວັດແທກໄດ້” ມີຄວາມໝາຍຊັດເຈນຫຼາຍຂຶ້ນ. ຜົນການລາຍງານດັ່ງກ່າວສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງສິ່ງທ້າທາຍທີ່ບັນດາຜູ້ເຈລະຈາຕ້ອງປະເຊີນ ໃນການປະຊຸມ COP31 ທີ່ເມືອງອັນຕາລີຢາ (Antalya) ເມືອງຕາກອາກາດຊາຍຝັ່ງທະເລຂອງຕວກກີ.

ໃນການປະຊຸມຄັ້ງຜ່ານມາ ປະເດັນສຳຄັນສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນການຫຼຸດຜ່ອນການປ່ອຍອາຍພິດເຮືອນແກ້ວ ເພື່ອແກ້ໄຂສາເຫດຂອງການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ. ແຕ່ໃນປັດຈຸບັນ ຫຼາຍປະເທດກຳລັງປະເຊີນກັບຄວາມເປັນຈິງທີ່ວ່າ ນອກຈາກຕ້ອງຫຼຸດການປ່ອຍອາຍພິດແລ້ວ ຍັງຈຳເປັນຕ້ອງປັບຕົວຮັບມືກັບສະພາບອາກາດຮຸນແຮງຮູບແບບໃໝ່ ທີ່ເກີດຂຶ້ນຄຽງຄູ່ກັບອຸນຫະພູມໂລກທີ່ສູງຂຶ້ນ.

ທ່ານ ຊີມອນ ສຕີລ (Simon Stiell) ຫົວໜ້າດ້ານສະພາບອາກາດຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ກ່າວຕໍ່ຜູ້ແທນໃນມື້ເປີດການປະຊຸມວ່າ: “ບໍ່ມີການປະຊຸມ COP ຄັ້ງໃດທີ່ຈະສາມາດແກ້ໄຂທຸກບັນຫາໄດ້ໃນຄັ້ງດຽວ ແລະບໍ່ມີກອງປະຊຸມໃດທີ່ຈະສາມາດຫຼຸດຊ່ອງຫວ່າງລະຫວ່າງຫຼັກຖານທາງວິທະຍາສາດກັບສະພາບຄວາມເປັນຈິງໄດ້ທັງໝົດ.”

ພ້ອມກັນນີ້ ທ່ານຍັງເນັ້ນວ່າ: “ຄວາມຮີບດ່ວນຂອງສະຖານະການໃນປັດຈຸບັນ ຕ້ອງເປັນແຮງຜັກດັນໃຫ້ພວກເຮົາກ້າວໄປຂ້າງໜ້າ ເພາະພາວະໂລກຮ້ອນກຳລັງສ້າງຄວາມເສຍຫາຍໃຫ້ແກ່ໂລກແລ້ວ.”

UN ຮຽກຮ້ອງຜູ້ນຳໂລກເລັ່ງຮັບມືວິກິດສະພາບອາກາດ ຂະນະ COP31 ເປີດສາກທີ່ຕວກກີ ທ່າມກາງຂໍ້ຂັດແຍ່ງດ້ານເງິນທຶນ

ທ່ານ ອັນໂຕນິໂອ ກູແຕເຣັສ (António Guterres) ເລຂາທິການໃຫຍ່ອົງການສະຫະປະຊາຊາດ (UN) ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ບັນດາຜູ້ນຳໂລກເລັ່ງດຳເນີນມາດຕະການຢ່າງຈິງຈັງ ເພື່ອແກ້ໄຂວິກິດການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ ຂະນະການປະຊຸມສຸດຍອດດ້ານສະພາບອາກາດຂອງສະຫະປະຊາຊາດ ຫຼື COP31 ເປີດສາກຂຶ້ນທີ່ເມືອງອັນຕາລີຢາ (Antalya) ປະເທດຕວກກີ ທ່າມກາງຂໍ້ຂັດແຍ່ງກ່ຽວກັບການຈັດສັນເງິນທຶນດ້ານສະພາບອາກາດເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອປະເທດກຳລັງພັດທະນາ ແລະຄຳເຕືອນວ່າ ໂລກກຳລັງມີແນວໂນ້ມເຜີຍປະສົບກັບປີທີ່ຮ້ອນທີ່ສຸດເປັນປະຫວັດການ ຈາກພາວະໂລກຮ້ອນ ແລະປາກົດການເອວນີໂຍ (El Niño).

ທ່ານ ກູແຕເຣັສ ລະບຸໃນຖະແຫຼງການວ່າ ໂລກໄດ້ກ້າວເຂົ້າສູ່ຍຸກໃໝ່ຂອງສະພາບອາກາດຮຸນແຮງ ພ້ອມຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຜູ້ນຳໂລກເລັ່ງຫຼຸດຜ່ອນການປ່ອຍອາຍພິດເຮືອນແກ້ວ ຜັກດັນການຫັນປ່ຽນອອກຈາກການໃຊ້ເຊື້ອໄຟຟອດຊິວຢ່າງເປັນທຳ ພ້ອມຈັດສັນເງິນທຶນ ແລະມາດຕະການປົກປ້ອງທີ່ຈຳເປັນໃຫ້ແກ່ປະເທດທີ່ມີຄວາມສ່ຽງສູງ.

ການປະຊຸມຄັ້ງນີ້ມີຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມຫຼາຍພັນຄົນເດີນທາງໄປຍັງສູນຈັດສະແດງນິທັດສະການຂະໜາດໃຫຍ່ໃນເມືອງອັນຕາລີຢາ ຫຼັງຈາກຫຼາຍປະເທດປະເຊີນກັບຄື້ນຄວາມຮ້ອນຮຸນແຮງໃນຢູໂຣບ, ໄຟປ່າຄັ້ງໃຫຍ່ໃນອິນໂດເນເຊຍ ແລະໄພນ້ຳຖ້ວມຮ້າຍແຮງໃນເນປານຕະຫຼອດປີຜ່ານມາ ຂະນະທີ່ປາກົດການເອວນີໂຍທີ່ມີຄວາມຮຸນແຮງຜິດປົກກະຕິ ກຳລັງເພີ່ມຄວາມແປປວນຂອງສະພາບອາກາດທົ່ວໂລກ.

ແນວໃດກໍຕາມ ພິທີເປີດການປະຊຸມ COP31 ໄດ້ຊັກຊ້າອອກໄປໜຶ່ງຊົ່ວໂມງ ໂດຍບໍ່ມີການຊີ້ແຈງເຫດຜົນ ຂະນະທີ່ຜູ້ແທນເຈລະຈາຕ້ອງຫາລືກັນຈົນເຖິງຕອນເດິກຂອງວັນອາທິດ ຫຼັງຈາກບັນດາປະເທດກຳລັງພັດທະນາຮຽກຮ້ອງໃຫ້ບັນຈຸປະເດັນເງິນທຶນດ້ານສະພາບອາກາດເຂົ້າໃນວາລະການປະຊຸມຢ່າງເປັນທາງການ.

ທ່ານ ແຈສເປີ ອິນເວນເຕີ (Jasper Inventor) ຫົວໜ້າຄະນະຜູ້ແທນອົງການ Greenpeace ປະຈຳ COP31 ກ່າວວ່າ ການເລີ່ມຕົ້ນການປະຊຸມຄັ້ງນີ້ເປັນໄປຢ່າງຫຍຸ້ງຍາກ ໂດຍປະເທດພັດທະນາແລ້ວມີທ່າທີແຂງກະດ້າງຕໍ່ຂໍ້ສະເໜີໃຫ້ຈັດຕັ້ງເວທີຫາລືກ່ຽວກັບການຈັດສັນເງິນທຶນຈາກປະເທດຮັ່ງມີໃຫ້ແກ່ປະເທດກຳລັງພັດທະນາ ເຊິ່ງເປັນແນວທາງທີ່ໄດ້ຕົກລົງກັນໃນການປະຊຸມ COP30 ທີ່ປະເທດບຣາຊິນໃນປີກ່ອນ.

ພາຍໃຕ້ຂໍ້ຕົກລົງດ້ານສະພາບອາກາດຂອງສະຫະປະຊາຊາດ ບັນດາປະເທດພັດທະນາແລ້ວ ເຊິ່ງມີສ່ວນຮັບຜິດຊອບສຳຄັນຕໍ່ການປ່ອຍອາຍພິດເຮືອນແກ້ວໃນອະດີດ ມີພັນທະຊ່ວຍເຫຼືອດ້ານການເງິນແກ່ປະເທດກຳລັງພັດທະນາ ເພື່ອປັບຕົວຮັບມືກັບຜົນກະທົບຈາກສະພາບອາກາດ ແລະປ່ຽນຜ່ານໄປສູ່ການໃຊ້ພະລັງງານສະອາດ ແຕ່ບັນດາປະເທດທຸກຍາກລະບຸວ່າ ເງິນທຶນທີ່ໄດ້ຮັບຍັງບໍ່ພຽງພໍ.

ບັນດາປະເທດໃນທະວີບອາຟຣິກາຍັງຜັກດັນໃຫ້ມີການຫາລືກ່ຽວກັບການເພີ່ມເງິນທຶນສຳລັບການປັບຕົວຮັບມືກັບສະພາບອາກາດເປັນ 3 ເທົ່າ ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ປະເທດທຸກຍາກສາມາດດຳເນີນມາດຕະການຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ການກໍ່ສ້າງກຳແພງປ້ອງກັນນ້ຳທະເລ ແລະການປູກພືດທີ່ທົນຕໍ່ໄພແຫ້ງແລ້ງ.

ຢ່າງໃດກໍຕາມ ເຈົ້າໜ້າທີ່ລະດັບສູງຂອງສະຫະພາບຢູໂຣບໄດ້ເຕືອນເມື່ອອາທິດກ່ອນວ່າ ການປະຊຸມ COP31 ອາດຂາດເຈດຈຳນົງທາງການເມືອງທີ່ພຽງພໍ ໃນການຜັກດັນຄຳໝັ້ນສັນຍາດ້ານເງິນທຶນເພີ່ມເຕີມ.

ຜູ້ສັງເກດການຄາດວ່າ ການປະຊຸມຄັ້ງນີ້ອາດບໍ່ສາມາດສ້າງຄວາມຄືບໜ້າຄັ້ງສຳຄັນໄດ້ຫຼາຍ ເນື່ອງຈາກຫຼາຍປະເທດກຳລັງປະເຊີນກັບແຮງກົດດັນຈາກລາຄານ້ຳມັນທີ່ສູງຂຶ້ນ ແລະຄວາມຕຶງຄຽດທາງພູມິລັດສາດ ຈາກສົງຄາມລະຫວ່າງສະຫະລັດກັບອີຣານ ລວມທັງຄວາມຂັດແຍ່ງລະຫວ່າງຣັດເຊຍກັບຢູເຄຣນ.

ຂະນະທີ່ການເຈລະຈາຢູ່ເມືອງອັນຕາລີຢາດຳເນີນໄປ ອົງການອຸຕຸນິຍົມໂລກ (WMO) ໄດ້ເຜີຍແຜ່ລາຍງານໃນວັນຈັນ ລະບຸວ່າ ປີ 2026 ໂລກຍັງຄົງປະເຊີນກັບອຸນຫະພູມສູງຜິດປົກກະຕິ ການລະລາຍຂອງນ້ຳກ້ອນ ແລະລະດັບນ້ຳທະເລທີ່ເພີ່ມສູງຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ.

ກຸ່ມຄົ້ນຄວ້າອິດສະຫຼະ Berkeley Earth ຂອງສະຫະລັດ ປະເມີນວ່າ ປີ 2026 ມີໂອກາດເຖິງ 95% ທີ່ຈະທຳລາຍສະຖິຕິປີທີ່ຮ້ອນທີ່ສຸດໃນປະຫວັດການ ເຊິ່ງເຄີຍບັນທຶກໄວ້ໃນປີ 2024 ເຖິງແມ່ນວ່າຍັງເຫຼືອເວລາອີກ 2 ເດືອນກ່ອນສິ້ນປີ.

ດຣ. ໂຣເບີດ ໂຣດ (Robert Rohde) ນັກຄົ້ນຄວ້າຈາກ Berkeley Earth ກ່າວວ່າ ໂລກກຳລັງປະເຊີນກັບຫຼາຍປີທີ່ມີອຸນຫະພູມສູງທຳລາຍສະຖິຕິຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເຊິ່ງເປັນຜົນທີ່ຄາດໝາຍໄດ້ຈາກພາວະໂລກຮ້ອນ ແລະອາດນຳໄປສູ່ການພັງທະລາຍຂອງທະນາຄານນ້ຳກ້ອນ, ຄື້ນຄວາມຮ້ອນຮຸນແຮງ ແລະໄພແຫ້ງແລ້ງ.

ໃນວັນສຸກຜ່ານມາ ໜ່ວຍງານ Copernicus ທີ່ຕິດຕາມສະພາບອາກາດຂອງສະຫະພາບຢູໂຣບ ໄດ້ຢືນຢັນວ່າ ເດືອນຕຸລາທີ່ຜ່ານມາເປັນເດືອນຕຸລາທີ່ຮ້ອນທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ເຄີຍມີການບັນທຶກ.

ຂະນະທີ່ WMO ຄາດຄະເນຢ່າງລະມັດລະວັງກວ່າ ໂດຍລະບຸວ່າ ປີ 2026 ຈະເປັນໜຶ່ງໃນ 4 ປີທີ່ຮ້ອນທີ່ສຸດເປັນປະຫວັດການ ພ້ອມເຕືອນວ່າ ປີ 2027 ອຸນຫະພູມຈະຍັງຄົງຢູ່ໃນລະດັບສູງ ເນື່ອງຈາກປາກົດການເອວນີໂຍທີ່ຮຸນແຮງຜິດປົກກະຕິຈະສົ່ງຜົນຕໍ່ເນື່ອງໄປເຖິງປີໜ້າ.

ທ່ານ ເຊເລສເຕ ເຊົາໂລ (Celeste Saulo) ເລຂາທິການໃຫຍ່ WMO ກ່າວວ່າ ສະຖານະການດັ່ງກ່າວເຮັດໃຫ້ຄຳວ່າ “ອຸນຫະພູມສູງເກີນກວ່າຂອບເຂດການວັດແທກ” ມີຄວາມໝາຍຊັດເຈນຍິ່ງຂຶ້ນ.

ລາຍງານຂອງສະຫະປະຊາຊາດເມື່ອເດືອນກັນຍາ ໄດ້ເຕືອນວ່າ ອຸນຫະພູມໂລກມີແນວໂນ້ມສູງເກີນ 1.5 ອົງສາເຊລຊຽສ ເມື່ອທຽບກັບຍຸກກ່ອນອຸດສາຫະກຳ ເຊິ່ງເປັນເປົ້າໝາຍທີ່ທ້າທາຍທີ່ສຸດຂອງສັນຍາປາຣີ ເພື່ອຫຼີກລ່ຽງຜົນກະທົບຮຸນແຮງຈາກການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ.

ນັກວິທະຍາສາດລະບຸວ່າ ປັດໄຈຫຼັກທີ່ເຮັດໃຫ້ອຸນຫະພູມໂລກສູງຂຶ້ນ ແມ່ນການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງກາກບອນໄດອອກໄຊ (CO₂) ໃນຊັ້ນບັນຍາກາດ ເຊິ່ງສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຈາກການເຜົາໄໝ້ເຊື້ອໄຟຟອດຊິວ. ກາຊເຮືອນແກ້ວທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນຈະກັກເກັບຄວາມຮ້ອນໄວ້ໃນໂລກຫຼາຍຂຶ້ນ ໂດຍປະມານ 90% ຂອງຄວາມຮ້ອນສ່ວນເກີນຖືກດູດຊຶມໄວ້ໃນມະຫາສະໝຸດ.

ທ່ານ ເຊົາໂລ ອະທິບາຍວ່າ ປາກົດການເອວນີໂຍບໍ່ໄດ້ເພີ່ມຄວາມຮ້ອນໃໝ່ໃຫ້ແກ່ໂລກ ແຕ່ເປັນການປ່ອຍຄວາມຮ້ອນທີ່ສະສົມຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດອອກມາ ເນື່ອງຈາກມະຫາສະໝຸດມີອຸນຫະພູມສູງທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ເຄີຍກວດວັດໄດ້ ແລະມີຄວາມຮ້ອນສະສົມຢູ່ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ.

ປັດຈຸບັນ ໂລກກຳລັງມີແນວໂນ້ມທີ່ອຸນຫະພູມຈະສູງຂຶ້ນເຖິງ 2.8 ອົງສາເຊລຊຽສພາຍໃນທ້າຍສະຕະວັດນີ້ ເມື່ອທຽບກັບຍຸກກ່ອນອຸດສາຫະກຳ ເຊິ່ງຈະເຮັດໃຫ້ເປົ້າໝາຍຈຳກັດອຸນຫະພູມໂລກບໍ່ໃຫ້ສູງເກີນ 1.5 ອົງສາເຊລຊຽສຕາມສັນຍາປາຣີ ກາຍເປັນເປົ້າໝາຍທີ່ຍາກຈະບັນລຸ.

ປະເທດຕວກກີເປັນເຈົ້າພາບຈັດການປະຊຸມ COP31 ໂດຍມີອົດສະຕຣາລີເປັນຜູ້ນຳການເຈລະຈາ ພາຍໃຕ້ຮູບແບບຄວາມຮ່ວມມືພິເສດ ຫຼັງຈາກທັງສອງປະເທດບັນລຸຂໍ້ຕົກລົງຢຸດຂໍ້ຂັດແຍ່ງກ່ຽວກັບການເປັນເຈົ້າພາບ.

ທັງສອງຝ່າຍກຳນົດໃຫ້ການປະຊຸມຄັ້ງນີ້ເປັນ “COP ແຫ່ງການລົງມືປະຕິບັດ” ໂດຍມຸ່ງເນັ້ນປ່ຽນຄຳໝັ້ນສັນຍາທີ່ຫຼາຍປະເທດໄດ້ປະກາດໄວ້ໃນຫຼາຍປີຜ່ານມາ ໃຫ້ກາຍເປັນການດຳເນີນງານຢ່າງເປັນຮູບປະທຳ. ຕວກກີຍັງໄດ້ສະເໜີວາລະການດຳເນີນງານຄວບຄູ່ກັບການເຈລະຈາຢ່າງເປັນທາງການ ໂດຍສົ່ງເສີມໃຫ້ປະເທດຕ່າງໆສະໝັກໃຈໃຫ້ຄຳໝັ້ນໃນປະເດັນຕ່າງໆ ຕັ້ງແຕ່ປັນຍາປະດິດ (AI) ໄປຈົນເຖິງການຈັດການຂີ້ເຫຍື້ອ.

ໜຶ່ງໃນປະເດັນສຳຄັນຂອງຂໍ້ສະເໜີ ແມ່ນການຜັກດັນໃຫ້ໃຊ້ໄຟຟ້າໃນລະບົບພະລັງງານເພີ່ມຂຶ້ນ ໂດຍຕັ້ງເປົ້າເພີ່ມສັດສ່ວນຄວາມຕ້ອງການພະລັງງານທົ່ວໂລກທີ່ມາຈາກໄຟຟ້າ ຈາກປະມານ 20% ໃນປັດຈຸບັນ ເປັນ 35% ພາຍໃນປີ 2035.

ແນວໃດກໍຕາມ ແນວທາງດັ່ງກ່າວອາດກາຍເປັນປະເດັນຂັດແຍ່ງ ໂດຍສະຫະພາບຢູໂຣບຮຽກຮ້ອງໃຫ້ການປ່ຽນຜ່ານສູ່ລະບົບໄຟຟ້າຕ້ອງອາໄສພະລັງງານສະອາດ ເຊິ່ງອາດນຳໄປສູ່ການຖົກຖຽງກ່ຽວກັບບົດບາດຂອງເຊື້ອໄຟຟອດຊິວໃນຂໍ້ສະເໜີຂອງຕວກກີ.

ກ່ອນໜ້ານີ້ ບັນດາປະເທດໄດ້ໃຫ້ຄຳໝັ້ນໃນການປະຊຸມ COP28 ທີ່ນະຄອນດູໄບ ໃນປີ 2023 ວ່າ ຈະປ່ຽນຜ່ານອອກຈາກການໃຊ້ເຊື້ອໄຟຟອດຊິວ ແຕ່ຈົນຮອດປັດຈຸບັນ ຍັງບໍ່ສາມາດບັນລຸຂໍ້ຕົກລົງວ່າຈະດຳເນີນການຕາມຄຳໝັ້ນດັ່ງກ່າວແນວໃດ.

ສ່ວນການປະຊຸມ COP30 ທີ່ປະເທດບຣາຊິນໃນປີຜ່ານມາ ສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍຂໍ້ຕົກລົງທີ່ບໍ່ໄດ້ກ່າວເຖິງເຊື້ອໄຟຟອດຊິວຢ່າງຊັດເຈນ ຫຼັງຈາກປະເທດຜະລິດນ້ຳມັນຄັດຄ້ານການໃຊ້ຖ້ອຍຄຳດັ່ງກ່າວ. ຂະນະທີ່ບຣາຊິນໄດ້ຈັດທຳແຜນງານແບບສະໝັກໃຈສຳລັບການທະຍອຍຢຸດການໃຊ້ເຊື້ອໄຟຟອດຊິວ ໂດຍແຕ່ລະປະເທດສາມາດປັບໃຫ້ເໝາະສົມກັບສະພາບການຂອງຕົນເອງ.

ທ່ານ ຊີມອນ ສຕີລ (Simon Stiell) ເຈົ້າໜ້າທີ່ດ້ານສະພາບອາກາດຂອງສະຫະປະຊາຊາດ ຄາດວ່າຈະກ່າວຕໍ່ລັດຖະບານຕ່າງໆໃນມື້ເປີດການປະຊຸມວ່າ ບໍ່ມີການປະຊຸມ COP ຄັ້ງໃດພຽງຄັ້ງດຽວທີ່ຈະສາມາດແກ້ໄຂທຸກບັນຫາ ຫຼືຫຼຸດຊ່ອງຫວ່າງລະຫວ່າງຫຼັກຖານທາງວິທະຍາສາດກັບສະພາບຄວາມເປັນຈິງໄດ້ທັງໝົດ. ແຕ່ຄວາມຮີບດ່ວນຂອງສະຖານະການໃນປັດຈຸບັນ ຕ້ອງເປັນແຮງຜັກດັນໃຫ້ທຸກຝ່າຍເດີນໜ້າຕໍ່ໄປ ເພາະພາວະໂລກຮ້ອນກຳລັງສ້າງຄວາມເສຍຫາຍໃຫ້ແກ່ໂລກແລ້ວ.

ທ່ານ ສຕີລ ຍັງຄາດວ່າຈະຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການຂະຫຍາຍການໃຊ້ພະລັງງານໝູນວຽນ ເປັນທັງທາງອອກດ້ານສະພາບອາກາດ ແລະດ້ານເສດຖະກິດ ໂດຍພະລັງງານໝູນວຽນສາມາດຊ່ວຍປະຢັດເງິນໃຫ້ແກ່ໂລກໄດ້ປະມານ 500,000 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດໃນປີຜ່ານມາ.

ສຳນັກງານພະລັງງານສາກົນ (IEA) ຄາດຄະເນວ່າ ການເພີ່ມກຳລັງການຜະລິດພະລັງງານໝູນວຽນໃນໄລຍະ 6 ປີຂ້າງໜ້າ ຈະສູງກວ່າໄລຍະກ່ອນໜ້ານີ້ 57% ສະທ້ອນເຖິງຄວາມຄືບໜ້າຂອງການປ່ຽນຜ່ານດ້ານພະລັງງານ ເຖິງແມ່ນວ່າການປ່ອຍກາຊເຮືອນແກ້ວທົ່ວໂລກຍັງຄົງເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ.

ແນວໃດກໍຕາມ ການຈັດສັນເງິນທຶນໃຫ້ແກ່ປະເທດກຳລັງພັດທະນາຍັງຄົງເປັນບັນຫາສຳຄັນ. ຂໍ້ມູນຫຼ້າສຸດໃນປີ 2024 ລະບຸວ່າ ປະເທດຕ່າງໆສາມາດຈັດຫາເງິນທຶນໄດ້ພຽງປະມານໜຶ່ງໃນສາມຂອງເປົ້າໝາຍທີ່ກຳນົດໄວ້ ຂະນະທີ່ສະຫະປະຊາຊາດເຕືອນວ່າ ຄວາມເສຍຫາຍຈາກການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດໃນປັດຈຸບັນມີຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະອາດຈຳເປັນຕ້ອງໃຊ້ເງິນທຶນເພີ່ມຂຶ້ນອີກຫຼາຍ.

ຫຼາຍປະເທດຍັງໄດ້ປັບປ່ຽນງົບປະມານການຊ່ວຍເຫຼືອ ໄປໃຊ້ສຳລັບການເພີ່ມລາຍຈ່າຍດ້ານການປ້ອງກັນປະເທດ ແລະມາດຕະການບັນເທົາຄວາມເດືອດຮ້ອນໃນໄລຍະສັ້ນຂອງປະຊາຊົນ ຫຼັງລາຄານ້ຳມັນ ແລະກາຊປັບຕົວສູງຂຶ້ນຈາກສົງຄາມລະຫວ່າງສະຫະລັດກັບອີຣານ.

ລັດຖະບານຕ່າງໆຍັງກຽມໃຊ້ເວທີ COP31 ເພື່ອຫາລືກ່ຽວກັບນະໂຍບາຍປັນຍາປະດິດ (AI) ໃນລະດັບໂລກ ໂດຍສະເພາະຄວາມຕ້ອງການດ້ານພະລັງງານ ແລະນ້ຳທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນຈາກສູນຂໍ້ມູນ (Data Center) ເຊິ່ງເປັນໂຄງສ້າງພື້ນຖານສຳຄັນສຳລັບການຂະຫຍາຍຕົວຂອງເທັກໂນໂລຊີ AI.

ເອກະສານຮ່າງຈຸດຢືນຂອງສະຫະພາບຢູໂຣບລະບຸວ່າ ກຸ່ມປະເທດຢູໂຣບຈະສະໜັບສະໜູນເປົ້າໝາຍການປ່ຽນຜ່ານສູ່ລະບົບໄຟຟ້າ ກໍຕໍ່ເມື່ອບໍ່ເປັນການເປີດທາງໃຫ້ປະເທດຕ່າງໆບັນລຸເປົ້າໝາຍດ້ວຍການໃຊ້ກາຊທຳມະຊາດ. ສະຫະພາບຢູໂຣບລະບຸໃນບົດບັນທຶກເຖິງປະເທດສະມາຊິກວ່າ ການປ່ຽນຜ່ານສູ່ລະບົບໄຟຟ້າຕ້ອງມີແຫຼ່ງພະລັງງານສະອາດເປັນພື້ນຖານ.

ຂະນະທີ່ປະເທດເຊັ່ນ ຊາອຸດິອາຣະເບຍ ແລະຣັດເຊຍ ເຄີຍສະໜັບສະໜູນໃຫ້ໃຊ້ກາຊທຳມະຊາດເປັນເຊື້ອໄຟທາງເລືອກທີ່ສະອາດກວ່າຖ່ານຫີນໃນຊ່ວງການປ່ຽນຜ່ານ.

ທ່ານ ເຊົາໂລ ເລຂາທິການໃຫຍ່ WMO ກ່າວວ່າ ທ່ານບໍ່ສາມາດອະທິບາຍໄດ້ວ່າ ເຫດໃດປະເທດຕ່າງໆຈຶ່ງບໍ່ສາມາດບັນລຸຂໍ້ຕົກລົງໃນບາງປະເດັນທີ່ຜ່ານມາ ແຕ່ສິ່ງທີ່ເຫັນໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນຄື ການຂາດຄວາມເຫັນພ້ອມຮ່ວມກັນໄດ້ສົ່ງຜົນໃຫ້ເກີດສະພາບອາກາດຮຸນແຮງຫຼາຍຂຶ້ນ.

ສ່ວນສະຫະລັດ ເຊິ່ງມີທ່ານ ໂດນັລ ທຣຳ (Donald Trump) ເປັນປະທານາທິບໍດີ ແລະມີທ່າທີບໍ່ເຊື່ອໝັ້ນຕໍ່ການແກ້ໄຂບັນຫາການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ ບໍ່ໄດ້ສົ່ງເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດຖະບານເຂົ້າຮ່ວມ COP31. ແນວໃດກໍຕາມ ຄະນະຜູ້ແທນຈາກລັດຖະສະພາສະຫະລັດຈະເດີນທາງໄປຍັງເມືອງອັນຕາລີຢາ ໂດຍສະມາຊິກພັກເດໂມແຄຣັດມີທ່າທີຄຶກຄື້ນ ຫຼັງຈາກພັກປະສົບຜົນສຳເລັດຄັ້ງສຳຄັນໃນການເລືອກຕັ້ງກາງສະໄໝເມື່ອອາທິດກ່ອນ.

 ທີ່ມາຂ່າວ: AFP / BBC