ຈັບຕາ! ກະແສລົມວຽນຂົ້ວໂລກອ່ອນກຳລັງໄວຜິດປົກກະຕິ ສ່ຽງປ່ຽນຮູບແບບອາກາດລະດູໜາວໃນຊີກໂລກເໜືອ

AD

AD

AD

ຈັບຕາ! ກະແສລົມວຽນຂົ້ວໂລກອາດອ່ອນກຳລັງໄວຜິດປົກກະຕິ ສ່ຽງປ່ຽນຮູບແບບລະດູໜາວໃນຊີກໂລກເໜືອ

ປະກົດການຜິດປົກກະຕິໃນຊັ້ນບັນຍາກາດເໜືອເຂດອາກຕິກ ກຳລັງດຶງດູດຄວາມສົນໃຈຈາກນັກອຸຕຸນິຍົມວິທະຍາ ຫຼັງມີສັນຍານວ່າກະແສລົມວຽນຂົ້ວໂລກ (Polar Vortex) ໃນຊັ້ນບັນຍາກາດສະຕຣາໂຕສະເຟຍ ອາດເລີ່ມອ່ອນກຳລັງລົງໄວກວ່າປົກກະຕິ ຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນເດືອນພະຈິກ 2026.

ຂໍ້ມູນຈາກແບບຈຳລອງພະຍາກອນອາກາດຂອງສູນພະຍາກອນອາກາດໄລຍະກາງແຫ່ງເອີຣົບ (ECMWF) ຊີ້ວ່າ ກະແສລົມທີ່ພັດອ້ອມຮອບຂົ້ວໂລກເໜືອອາດມີການປ່ຽນແປງທິດທາງໃນໄລຍະສັ້ນ ຫາກເກີດຂຶ້ນຈິງ ອາດເພີ່ມໂອກາດທີ່ມວນອາກາດເຢັນຈາກເຂດອາກຕິກ ແລະໄຊບີເຣຍຈະເຄື່ອນຕົວລົງສູ່ພື້ນທີ່ລະຕິຈູດຕ່ຳໃນຊີກໂລກເໜືອ.

Polar Vortex ແມ່ນຫຍັງ ແລະເປັນຫຍັງຈຶ່ງສຳຄັນ?

Polar Vortex ຫຼືກະແສລົມວຽນຂົ້ວໂລກ ແມ່ນລະບົບລົມກຳລັງແຮງທີ່ພັດອ້ອມຮອບມວນອາກາດເຢັນໃນເຂດຂົ້ວໂລກ ໂດຍຢູ່ໃນຊັ້ນບັນຍາກາດສະຕຣາໂຕສະເຟຍ ເຊິ່ງມີລະດັບຄວາມສູງປະມານ 10-50 ກິໂລແມັດ.

ໂດຍປົກກະຕິ ລະບົບນີ້ຈະແຂງແຮງຂຶ້ນໃນຊ່ວງລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ ແລະມີກຳລັງແຮງສຸດປະມານເດືອນມັງກອນ ກ່ອນຈະອ່ອນກຳລັງລົງໃນລະດູໃບໄມ້ປົ່ງ.

ແຕ່ຖ້າກະແສລົມວຽນຂົ້ວໂລກອ່ອນກຳລັງລົງ, ບິດເບືອນ ຫຼືແຍກອອກເປັນສອງສ່ວນ ອາດສົ່ງຜົນຕໍ່ຮູບແບບການໝຸນວຽນຂອງອາກາດ ແລະເພີ່ມໂອກາດໃຫ້ມວນອາກາດເຢັນເຄື່ອນລົງສູ່ພື້ນທີ່ທາງຕອນໃຕ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.

ການອ່ອນກຳລັງອາດກະທົບຫຼາຍພື້ນທີ່

ຜົນກະທົບຈາກການປ່ຽນແປງຂອງ Polar Vortex ອາດແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມພູມິພາກ ໂດຍບາງພື້ນທີ່ໃນເອີຣົບເໜືອ ແລະເອີຣົບຕາເວັນອອກ ອາດມີໂອກາດປະເຊີນກັບອາກາດໜາວຈັດ ແລະພາຍຸລະດູໜາວ.

ສ່ວນໃນອາຊີ ມວນອາກາດເຢັນຈາກໄຊບີເຣຍອາດເຄື່ອນຕົວເຂົ້າສູ່ພາກເໜືອຂອງຈີນ ແລະບາງສ່ວນຂອງເອເຊຍຕາເວັນອອກ ຂະນະທີ່ອາເມລິກາເໜືອກໍອາດມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ອາກາດໜາວຈັດ, ຫິມະຕົກໜັກ ແລະພາຍຸລະດູໜາວໃນບາງພື້ນທີ່.

ຢ່າງໃດກໍຕາມ ການອ່ອນກຳລັງຂອງ Polar Vortex ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າທຸກປະເທດໃນຊີກໂລກເໜືອຈະມີອາກາດໜາວຈັດພ້ອມກັນ ເພາະບາງພື້ນທີ່ອາດມີອຸນຫະພູມສູງກວ່າຄ່າສະເລ່ຍ ຫຼືມີຝົນຕົກຜິດລະດູການ.

El Niño ອາດເປັນປັດໄຈຮ່ວມ

ນັກອຸຕຸນິຍົມວິທະຍາບາງສ່ວນມອງວ່າ ປະກົດການ El Niño ໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ອາດມີສ່ວນກະຕຸ້ນຄື້ນໃນຊັ້ນບັນຍາກາດ ເຮັດໃຫ້ກະແສລົມວຽນຂົ້ວໂລກເກີດຄວາມປັ່ນປ່ວນ.

ແຕ່ນັກວິຊາການເຕືອນວ່າ ຍັງໄວເກີນໄປທີ່ຈະສະຫຼຸບວ່າ El Niño ເປັນສາເຫດໂດຍກົງຂອງການປ່ຽນແປງຄັ້ງນີ້.

ຄວາມສ່ຽງຕໍ່ນ້ຳ ແລະພະລັງງານ

ນອກຈາກອາກາດໜາວຈັດແລ້ວ ການປ່ຽນແປງຮູບແບບສະພາບອາກາດຍັງອາດສົ່ງຜົນຕໍ່ປະລິມານນ້ຳຝົນ ແລະຊັບພະຍາກອນນ້ຳໃນບາງພື້ນທີ່ ໂດຍອາດເກີດໄລຍະແຫ້ງແລ້ງທີ່ຍາວນານ ຫຼືຝົນຕົກຫຼາຍຜິດປົກກະຕິ.

ຂະນະດຽວກັນ ອາກາດໜາວຈັດອາດເຮັດໃຫ້ຄວາມຕ້ອງການໃຊ້ໄຟຟ້າ ແລະກ໊າຊເພື່ອທຳຄວາມອຸ່ນເພີ່ມຂຶ້ນ ເຊິ່ງອາດສ້າງແຮງກົດດັນຕໍ່ຕະຫຼາດພະລັງງານ ໂດຍສະເພາະໃນເອີຣົບ ທີ່ຕ້ອງແຂ່ງຂັນກັບຕະຫຼາດເອເຊຍໃນການຈັດຊື້ກ໊າຊທຳມະຊາດເຫຼວ (LNG).

ສະຫຼຸບ: ການອ່ອນກຳລັງຂອງ Polar Vortex ໃນຊ່ວງຕົ້ນລະດູໜາວ ເປັນສັນຍານທີ່ນັກອຸຕຸນິຍົມວິທະຍາກຳລັງຕິດຕາມຢ່າງໃກ້ຊິດ ເພາະອາດສົ່ງຜົນຕໍ່ສະພາບອາກາດໃນຫຼາຍພາກພື້ນຂອງຊີກໂລກເໜືອ. ແຕ່ຍັງບໍ່ສາມາດຟັນທົງໄດ້ວ່າ ລະດູໜາວປີນີ້ຈະໜາວຮຸນແຮງກວ່າທຸກປີ ຫຼືຈະເກີດພາຍຸຫິມະຮຸນແຮງໃນທຸກພື້ນທີ່.

ຈາກແຫຼ່ງຂ່າວອ້າງອີງ 3 ແຫ່ງ

1. RTE (Ireland) – ລາຍງານກ່ຽວກັບການອ່ອນກຳລັງຂອງ Polar Vortex ໄວຜິດປົກກະຕິ.

2. UK Met Office  ຂໍ້ມູນວິຊາການກ່ຽວກັບ Polar Vortex ແລະ Sudden Stratospheric Warming (SSW).

3. University of Reading – ບົດວິເຄາະຈາກນັກວິຊາການ Andrew Charlton-Perez ກ່ຽວກັບສັນຍານການອ່ອນກຳລັງຂອງກະແສລົມວຽນຂົ້ວໂລກ.