ເປັນຫຍັງນ້ອງໝາຂອງທ່ານຈຶ່ງມັກກິນຫຍ້າ?ສາເຫດ...

AD

AD

AD

ເຄີຍສັງເກດບໍ່ວ່າ ເວລາພາໝາອອກໄປຍ່າງຫຼິ້ນ ບາງໂຕມັກຢຸດດົມ ແລະກົ້ມກັດກິນຫຍ້າຂ້າງທາງ ທັງທີ່ຫາກໍກິນອາຫານມາບໍ່ດົນ? ພຶດຕິກຳນີ້ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າຂອງຫຼາຍຄົນສົງໄສວ່າ ໝາມັກກິນຫຍ້າເພາະຫິວ ຂາດສານອາຫານ ມີບັນຫາລະບົບຍ່ອຍອາຫານ ຫຼືພະຍາຍາມເຮັດໃຫ້ຕົນເອງຮາກກັນແທ້?

ສັດຕະວະແພດອະທິບາຍວ່າ ການກິນຫຍ້າເປັນພຶດຕິກຳທີ່ພົບໄດ້ເລື້ອຍໃນໝາ ແລະບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າສັດລ້ຽງກຳລັງປ່ວຍສະເໝີໄປ. ແຕ່ຖ້າໝາກິນຫຍ້າຫຼາຍຜິດປົກກະຕິ ຫຼືມີອາການອື່ນຮ່ວມນຳ ເຊັ່ນ ຮາກ ຖອກທ້ອງ ຊຶມ ແລະເບື່ອອາຫານ ກໍອາດເປັນສັນຍານເຕືອນວ່າຄວນພາໄປກວດສຸຂະພາບ.

ເປັນຫຍັງໝາຈຶ່ງກິນຫຍ້າ? ສັດຕະວະແພດເຜີຍອາດກ່ຽວຂ້ອງກັບສັນຊາດຕະຍານ

ໂດໂຣຕາ ຊູມິນສະກາ (Dorota Sumińska) ສັດຕະວະແພດຊາວໂປແລນ ແລະຜູ້ດຳເນີນລາຍການກ່ຽວກັບສັດ ໄດ້ອະທິບາຍຜ່ານສື່ໂປແລນວ່າ ພຶດຕິກຳການກິນຫຍ້າຂອງໝາອາດກ່ຽວຂ້ອງກັບສັນຊາດຕະຍານທີ່ສືບທອດມາຈາກບັນພະບຸລຸດໃນທຳມະຊາດ.

ນາງກ່າວເຖິງຂໍ້ສັນນິຖານວ່າ ສັດປ່າບາງຊະນິດກິນພືດເພື່ອຊ່ວຍກຳຈັດກາຝາກໃນລະບົບທາງເດີນອາຫານ ໂດຍຍົກຕົວຢ່າງລີງຊິມແປນຊີທີ່ກິນໃບໄມ້ທີ່ມີເນື້ອຫຍາບ ເຊິ່ງອາດຊ່ວຍພາກາຝາກບາງຊະນິດອອກຈາກລະບົບທາງເດີນອາຫານຕາມທຳມະຊາດ.

ສັດຕະວະແພດລາຍນີ້ມອງວ່າ ໝາອາດຍັງຄົງມີພຶດຕິກຳຄ້າຍຄືກັບບັນພະບຸລຸດຢ່າງໝາປ່າ ແລະບາງຄັ້ງອາດກິນຫຍ້າເມື່ອຮູ້ສຶກບໍ່ສະບາຍທ້ອງ ເພື່ອຊ່ວຍກະຕຸ້ນການຮາກ ຫຼືບັນເທົາຄວາມຜິດປົກກະຕິໃນກະເພາະອາຫານ.

ແນວໃດກໍຕາມ ຄຳອະທິບາຍນີ້ເປັນພຽງໜຶ່ງໃນຂໍ້ສັນນິຖານກ່ຽວກັບພຶດຕິກຳການກິນຫຍ້າຂອງໝາ ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າໝາທຸກໂຕທີ່ກິນຫຍ້າກຳລັງປ່ວຍ ຫຼືພະຍາຍາມກຳຈັດພະຍາດ ເພາະຜົນການສຶກສາທາງວິທະຍາສາດພົບວ່າ ໝາທີ່ມີສຸຂະພາບດີຈຳນວນຫຼາຍກໍກິນຫຍ້າເຊັ່ນກັນ.

ງານວິໄຈພົບວ່າ ໝາກິນຫຍ້າເປັນເລື່ອງປົກກະຕິ ແລະສ່ວນໃຫຍ່ບໍ່ໄດ້ຮາກ

ງານວິໄຈທີ່ຕີພິມໃນວາລະສານ Applied Animal Behaviour Science ໃນປີ 2008 ໄດ້ສຶກສາພຶດຕິກຳການກິນພືດຂອງໝາ ໂດຍສຳຫຼວດເຈົ້າຂອງໝາຫຼາຍກຸ່ມ ເພື່ອຫາຄຳຕອບວ່າ ໝາກິນຫຍ້າເພາະບໍ່ສະບາຍທ້ອງ ຫຼືຕ້ອງການເຮັດໃຫ້ຕົນເອງຮາກແທ້ຫຼືບໍ່.

ຈາກການສຳຫຼວດເຈົ້າຂອງໝາສຸຂະພາບດີ 47 ຄົນ ທີ່ສັດລ້ຽງມີໂອກາດສຳຜັດກັບພືດເປັນປະຈຳ ພົບວ່າປະມານ 79% ເຄີຍສັງເກດເຫັນໝາກິນຫຍ້າ ຫຼືພືດຊະນິດອື່ນ.

ສ່ວນການສຳຫຼວດຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ນຳຂໍ້ມູນໝາ 1,571 ໂຕມາວິເຄາະ ພົບວ່າ ມີພຽງປະມານ 9% ທີ່ເຈົ້າຂອງລາຍງານວ່າມັກມີອາການປ່ວຍກ່ອນກິນພືດ ແລະປະມານ 22% ທີ່ມັກຮາກຫຼັງຈາກກິນ.

ຜົນການສຶກສາຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ໝາສ່ວນໃຫຍ່ທີ່ກິນຫຍ້າບໍ່ໄດ້ມີອາການປ່ວຍກ່ອນໜ້າ ແລະບໍ່ໄດ້ຮາກທຸກຄັ້ງຫຼັງກິນຫຍ້າ. ຈຶ່ງສະໜັບສະໜູນແນວຄິດທີ່ວ່າ ການກິນຫຍ້າອາດເປັນພຶດຕິກຳຕາມທຳມະຊາດ ຫຼາຍກວ່າຈະເປັນສັນຍານຂອງພະຍາດໃນທຸກກໍລະນີ.

5 ເຫດຜົນທີ່ໝາມັກກິນຫຍ້າ ມີຫຍັງແດ່?

1. ເປັນພຶດຕິກຳຕາມສັນຊາດຕະຍານ

ໝາມີບັນພະບຸລຸດທີ່ອາໄສຢູ່ໃນທຳມະຊາດ ແລະກິນອາຫານຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ລວມທັງພືດບາງປະເພດ. ດັ່ງນັ້ນ ການກິນຫຍ້າອາດເປັນພຶດຕິກຳທີ່ຍັງຄົງຫຼົງເຫຼືອຢູ່ ເຖິງແມ່ນປັດຈຸບັນໝາຈະໄດ້ຮັບອາຫານສຳເລັດຮູບທີ່ມີສານອາຫານຄົບຖ້ວນແລ້ວກໍຕາມ.

ສັດຕະວະແພດຈາກ VCA Animal Hospitals ລະບຸວ່າ ຍັງມີການພົບເສດຫຍ້າໃນຕົວຢ່າງອາຈົມຂອງໝາປ່າໃນທຳມະຊາດອີກດ້ວຍ ເຊິ່ງເປັນຂໍ້ມູນທີ່ສະໜັບສະໜູນວ່າ ການກິນພືດບໍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນສະເພາະກັບໝາລ້ຽງໃນເຮືອນເທົ່ານັ້ນ.

2. ອາດຮູ້ສຶກບໍ່ສະບາຍທ້ອງ ຫຼືຄື່ນໄສ້

ໝາບາງໂຕອາດກິນຫຍ້າຢ່າງວ່ອງໄວ ເມື່ອຮູ້ສຶກຄື່ນໄສ້ ຫຼືມີອາການລະຄາຍເຄືອງໃນກະເພາະອາຫານ ແລະອາດຮາກອອກມາຫຼັງຈາກນັ້ນ ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າຂອງເຂົ້າໃຈວ່າໝາຕັ້ງໃຈກິນຫຍ້າເພື່ອກະຕຸ້ນການຮາກ.

ແຕ່ຈາກຂໍ້ມູນການສຶກສາພົບວ່າ ໝາສ່ວນໃຫຍ່ບໍ່ໄດ້ຮາກຫຼັງກິນຫຍ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ຈຶ່ງບໍ່ສາມາດສະຫຼຸບໄດ້ວ່າການກິນຫຍ້າທຸກຄັ້ງເກີດຈາກບັນຫາລະບົບຍ່ອຍອາຫານ. ແຕ່ຖ້າພົບວ່າກິນຫຍ້າຢ່າງຮີບຮ້ອນ ພ້ອມມີອາການຄື່ນໄສ້ ຫຼືຮາກຊ້ຳໆ ຄວນປຶກສາສັດຕະວະແພດ.

3. ອາດກ່ຽວຂ້ອງກັບຄວາມຕ້ອງການໃຍອາຫານ

ຫຍ້າມີໃຍອາຫານ ເຊິ່ງເປັນສ່ວນປະກອບທີ່ຊ່ວຍເພີ່ມກາກໃນລະບົບທາງເດີນອາຫານ. ຈຶ່ງມີຂໍ້ສັນນິຖານວ່າ ໝາບາງໂຕອາດກິນຫຍ້າເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການໃຍອາຫານ ຫຼືຄວາມຮູ້ສຶກໃນລະບົບຍ່ອຍອາຫານ.

ແນວໃດກໍຕາມ ການກິນຫຍ້າບໍ່ແມ່ນຫຼັກຖານວ່າໝາກຳລັງຂາດສານອາຫານ ໂດຍສະເພາະໝາທີ່ໄດ້ຮັບອາຫານສູດຄົບຖ້ວນ ແລະສົມດຸນຢູ່ແລ້ວ. ຖ້າເຈົ້າຂອງສົງໄສວ່າໝາໄດ້ຮັບໃຍອາຫານບໍ່ເໝາະສົມ ຄວນປຶກສາສັດຕະວະແພດກ່ອນປັບສູດອາຫານ ຫຼືໃຫ້ອາຫານເສີມ.

4. ກິນເພາະຢາກຮູ້ຢາກລອງ ຫຼືມັກລົດຊາດ

ໝາບາງໂຕກິນຫຍ້າພຽງເພາະມັກກິ່ນ ລົດຊາດ ຫຼືສຳຜັດຂອງມັນ ໂດຍສະເພາະຫຍ້າອ່ອນທີ່ມີເນື້ອນຸ່ມ ແລະມີຄວາມຊຸ່ມຊື່ນສູງ.

ລູກໝາ ແລະໝາອາຍຸນ້ອຍ ອາດມີພຶດຕິກຳສຳຫຼວດສິ່ງແວດລ້ອມດ້ວຍການດົມ ເລຍ ຫຼືກັດສິ່ງຂອງອ້ອມຕົວຫຼາຍກວ່າໝາໂຕເຕັມໄວ.

ການກິນຫຍ້າໃນລັກສະນະນີ້ມັກເກີດຂຶ້ນເປັນບາງຄັ້ງ ແລະບໍ່ມີອາການຜິດປົກກະຕິອື່ນຮ່ວມນຳ ຈຶ່ງອາດບໍ່ແມ່ນເລື່ອງໜ້າກັງວົນ. ແຕ່ເຈົ້າຂອງຄວນລະວັງບໍ່ໃຫ້ໝາກິນຫຍ້າຈາກບ່ອນທີ່ອາດມີສານເຄມີ ຫຼືສິ່ງປົນເປື້ອນ.

5. ເບື່ອ ເຄັ່ງຄຽດ ຫຼືມີກິດຈະກຳບໍ່ພຽງພໍ

ນອກຈາກປັດໄຈດ້ານຮ່າງກາຍແລ້ວ ພຶດຕິກຳການກິນຫຍ້າອາດກ່ຽວຂ້ອງກັບຄວາມເບື່ອ ຫຼືຄວາມເຄັ່ງຄຽດໄດ້ເຊັ່ນກັນ ໂດຍສະເພາະໝາທີ່ຕ້ອງຢູ່ຕາມລຳພັງເປັນເວລາດົນ ຫຼືຂາດກິດຈະກຳກະຕຸ້ນສະໝອງ ແລະຮ່າງກາຍ.

ໝາບາງໂຕອາດກັດກິນຫຍ້າເພື່ອຫາຫຍັງເຮັດ ໃນຂະນະຢູ່ໃນສວນ ຫຼືອອກໄປຍ່າງຫຼິ້ນ. ການເພີ່ມເວລາຫຼິ້ນ ຝຶກຄຳສັ່ງ ພາໄປຍ່າງອອກກຳລັງກາຍ ແລະໃຊ້ຂອງຫຼິ້ນທີ່ກະຕຸ້ນການຄິດ ອາດຊ່ວຍຫຼຸດພຶດຕິກຳທີ່ເກີດຈາກຄວາມເບື່ອໄດ້.

ໝາກິນຫຍ້າອັນຕະລາຍບໍ່? ມີຫຍັງແດ່ທີ່ຕ້ອງລະວັງ?

ໂດຍທົ່ວໄປ ການກັດກິນຫຍ້າໃນປະລິມານໜ້ອຍໆເປັນບາງຄັ້ງ ອາດບໍ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດອັນຕະລາຍຕໍ່ໝາທີ່ມີສຸຂະພາບດີ. ແຕ່ຄວາມສ່ຽງສຳຄັນມັກມາຈາກສິ່ງທີ່ປົນເປື້ອນຢູ່ເທິງຫຍ້າ ລວມທັງປະລິມານທີ່ໝາກິນເຂົ້າໄປ.

• ສານກຳຈັດວັດສະພືດ ແລະຢາຂ້າແມງໄມ້: ຫຍ້າໃນສວນ ຫຼືບ່ອນສາທາລະນະອາດຖືກສີດສານເຄມີ ເຊິ່ງບາງຊະນິດເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ໝາ.
• ປຸ໋ຍ ແລະສານເຄມີບຳລຸງສະໜາມຫຍ້າ: ຜະລິດຕະພັນບາງປະເພດອາດເຮັດໃຫ້ສັດລ້ຽງເກີດອາການຜິດປົກກະຕິ ຖ້າສຳຜັດ ຫຼືກິນເຂົ້າໄປ.
• ພະຍາດ ແລະສິ່ງປົນເປື້ອນຈາກອາຈົມສັດ: ຫຍ້າ ຫຼືດິນທີ່ປົນເປື້ອນອາຈົມ ອາດເປັນແຫຼ່ງຂອງໄຂ່ພະຍາດ ຫຼືເຊື້ອພະຍາດບາງຊະນິດ.
• ການກິນຫຍ້າປະລິມານຫຼາຍ: ອາດເຮັດໃຫ້ລະຄາຍເຄືອງລະບົບທາງເດີນອາຫານ ແລະໃນບາງກໍລະນີ ເສດຫຍ້າອາດສະສົມຈົນເກີດການອຸດຕັນ.
• ພືດຊະນິດອື່ນທີ່ປົນຢູ່: ໝາອາດເຜີກິນພືດມີພິດທີ່ຂຶ້ນປົນຢູ່ກັບຫຍ້າ ໂດຍເຈົ້າຂອງບໍ່ທັນສັງເກດ.

ດັ່ງນັ້ນ ເຖິງແມ່ນໝາຈະມີພຶດຕິກຳກິນຫຍ້າເປັນປະຈຳ ກໍບໍ່ຄວນປ່ອຍໃຫ້ກິນຫຍ້າຂ້າງທາງ ຫຼືສະໜາມຫຍ້າທີ່ບໍ່ຮູ້ປະຫວັດການໃຊ້ສານເຄມີ ເພາະອາດມີຄວາມສ່ຽງຫຼາຍກວ່າທີ່ຄິດ.

ພຶດຕິກຳໃນການກິນຫຍ້າແບບໃດ ເຈົ້າຂອງຈຶ່ງຕ້ອງຮີບພາໄປພົບສັດຕະວະແພດ?

ສິ່ງສຳຄັນທີ່ສຸດຄືການສັງເກດຄວາມຖີ່ ແລະພຶດຕິກຳຂອງໝາ. ຖ້າກິນຫຍ້າພຽງໜ້ອຍດຽວເປັນບາງຄັ້ງ ຍັງມີອາລົມຮ່າເຮີງ ກິນອາຫານ ແລະຂັບຖ່າຍປົກກະຕິ ກໍອາດບໍ່ແມ່ນສັນຍານອັນຕະລາຍ.

ແຕ່ຖ້າພົບອາການຕໍ່ໄປນີ້ຮ່ວມກັບການກິນຫຍ້າ ຄວນຕິດຕໍ່ສັດຕະວະແພດເພື່ອປະເມີນສຸຂະພາບ.

• ກິນຫຍ້າຫຼາຍຂຶ້ນຜິດປົກກະຕິ: ໂດຍສະເພາະເມື່ອເກີດຂຶ້ນກະທັນຫັນ ຫຼືກິນຢ່າງຮີບຮ້ອນ.
• ຮາກຊ້ຳຫຼາຍຄັ້ງ: ອາດກ່ຽວຂ້ອງກັບບັນຫາທາງເດີນອາຫານ ຫຼືພາວະປ່ວຍອື່ນໆ.
• ຖອກທ້ອງ ຫຼືອາຈົມຜິດປົກກະຕິ: ໂດຍສະເພາະຖ້າມີເລືອດປົນ ຫຼືມີອາການຕໍ່ເນື່ອງ.
• ຊຶມ ເບື່ອອາຫານ ຫຼືບໍ່ຍອມດື່ມນ້ຳ: ອາດເປັນສັນຍານວ່າໝາກຳລັງບໍ່ສະບາຍ.
• ປວດທ້ອງ ຫຼືທ້ອງບວມ: ຖ້າມີອາການກະສັບກະສ່າຍ ພະຍາຍາມຮາກແຕ່ຮາກບໍ່ອອກ ຫຼືທ້ອງຂະຫຍາຍຜິດປົກກະຕິ ຄວນຮີບພາໄປໂຮງໝໍສັດທັນທີ.
• ສົງໄສວ່າກິນຫຍ້າທີ່ມີສານເຄມີ: ຄວນຕິດຕໍ່ສັດຕະວະແພດທັນທີ ເຖິງແມ່ນຍັງບໍ່ມີອາການຜິດປົກກະຕິກໍຕາມ.

ເຈົ້າຂອງຄວນເຮັດແນວໃດ ຖ້າໝາມັກກິນຫຍ້າ?

ຖ້າໝາມັກກິນຫຍ້າໃນຂະນະຍ່າງຫຼິ້ນ ເຈົ້າຂອງຄວນສັງເກດກ່ອນວ່າ ພຶດຕິກຳນີ້ເກີດຂຶ້ນເລື້ອຍປານໃດ ແລະມີອາການຜິດປົກກະຕິຮ່ວມນຳຫຼືບໍ່. ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງດຸ ຫຼືລົງໂທດສັດລ້ຽງ ເພາະການກິນຫຍ້າອາດເປັນພຶດຕິກຳຕາມທຳມະຊາດ.

ຖ້າຕ້ອງການຫຼຸດພຶດຕິກຳນີ້ ສາມາດຝຶກຄຳສັ່ງໃຫ້ໝາຢຸດ ຫຼືຍ່າງຕໍ່ ແລ້ວໃຫ້ລາງວັນເມື່ອເຮັດຕາມ ພ້ອມທັງເພີ່ມກິດຈະກຳໃນແຕ່ລະມື້ ເພື່ອປ້ອງກັນຄວາມເບື່ອ ແລະຫຼຸດໂອກາດການກິນຫຍ້າທີ່ອາດປົນເປື້ອນສານອັນຕະລາຍ.

ນອກຈາກນີ້ ຄວນໃຫ້ອາຫານໝາທີ່ມີສານອາຫານຄົບຖ້ວນ ແລະເໝາະສົມກັບໄວ ດູແລເລື່ອງການຖ່າຍພະຍາດຕາມຄຳແນະນຳຂອງສັດຕະວະແພດ ແລະບໍ່ຄວນໃຊ້ການກິນຫຍ້າເປັນວິທີຮັກສາອາການທ້ອງຜູກ ຄື່ນໄສ້ ຫຼືກຳຈັດພະຍາດດ້ວຍຕົນເອງ.

ສະຫຼຸບ: ໝາມັກກິນຫຍ້າ ເປັນສັນຍານວ່າກຳລັງປ່ວຍຫຼືບໍ່?

ການທີ່ໝາມັກກິນຫຍ້າບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າກຳລັງປ່ວຍສະເໝີໄປ ເພາະອາດເກີດຈາກສັນຊາດຕະຍານ ຄວາມຢາກຮູ້ຢາກລອງ ຄວາມມັກໃນລົດຊາດ ຫຼືຄວາມເບື່ອ. ຂະນະທີ່ໝາບາງໂຕກໍອາດກິນຫຍ້າເມື່ອຮູ້ສຶກບໍ່ສະບາຍທ້ອງ.

ງານວິໄຈພົບວ່າ ໝາຈຳນວນຫຼາຍກິນຫຍ້າເປັນປະຈຳ ໂດຍບໍ່ມີອາການປ່ວຍກ່ອນໜ້າ ແລະສ່ວນໃຫຍ່ກໍບໍ່ໄດ້ຮາກຫຼັງຈາກກິນ. ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າຂອງບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຕົກໃຈທຸກຄັ້ງທີ່ເຫັນໝາກິນຫຍ້າ ແຕ່ຄວນໃສ່ໃຈກັບການປ່ຽນແປງຂອງພຶດຕິກຳ ແລະສຸຂະພາບໂດຍລວມ.

ຖ້າໝາກິນຫຍ້າຫຼາຍຜິດປົກກະຕິ ຮາກຊ້ຳໆ ຖອກທ້ອງ ຊຶມ ຫຼືມີອາການປ່ວຍອື່ນຮ່ວມນຳ ຄວນພາໄປພົບສັດຕະວະແພດ ເພາະການສັງເກດອາການ ແລະກວດຫາສາເຫດຢ່າງເໝາະສົມ ຈະຊ່ວຍດູແລສຸຂະພາບສັດລ້ຽງໄດ້ດີກວ່າການຄາດເດົາວ່າໝາກຳລັງກິນຫຍ້າເພື່ອຮັກສາຕົນເອງ.