ພາວະໂລກຮ້ອນກຳລັງທະວີຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນຢ່າງໄວວາ ແລະ ກຳລັງຄຸກຄາມລະບົບນິເວດສຳຄັນຫຼາຍແຫ່ງ.

ໂຢຮັນ ຣັອກສະຕຣອມ (Johan Rockström) ຜູ້ອຳນວຍການສະຖາບັນວິໄຈຜົນກະທົບຈາກການປ່ຽນແປງສະພາບພູມອາກາດແຫ່ງພອດສະດຳ (PIK) ເຕືອນວ່າ ພາວະໂລກຮ້ອນກຳລັງເພີ່ມຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນໃນອັດຕາທີ່ໜ້າຕົກໃຈ ແລະກຳລັງຜັກດັນລະບົບນິເວດທີ່ສຳຄັນຫຼາຍແຫ່ງໃຫ້ເຂົ້າໃກ້ຈຸດວິກິດທີ່ອາດລົ້ມສະຫຼາຍຢ່າງຖາວອນ.

ໃນກອງປະຊຸມ Sustainability Europe ທີ່ຈັດໂດຍ Reuters ໃນວັນທີ 20 ຕຸລາ ທ່ານ Rockström ໄດ້ອ້າງເຖິງງານວິໄຈທີ່ຕີພິມໂດຍນັກວິທະຍາສາດຂອງ PIK ໃນວາລະສານ Geophysical Research Letters ເຊິ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ອັດຕາການເກີດພາວະໂລກຮ້ອນເພີ່ມຂຶ້ນນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2015 ໂດຍມີຄວາມໝັ້ນໃຈທາງສະຖິຕິຫຼາຍກວ່າ 98%.

ຫຼັງຈາກຕັດຜົນກະທົບໄລຍະສັ້ນຈາກປັດໄຈທາງທຳມະຊາດ ເຊັ່ນ ປະກົດການເອລນີໂຍ (El Niño), ການລະເບີດຂອງພູເຂົາໄຟ ແລະວົງຈອນຂອງດວງອາທິດ ອອກຈາກຊຸດຂໍ້ມູນອຸນຫະພູມໂລກ 5 ຊຸດ (ລວມທັງຂໍ້ມູນຈາກອົງການ NOAA ແລະ NASA ຂອງສະຫະລັດ) ນັກວິໄຈພົບວ່າ ອຸນຫະພູມໂລກເພີ່ມຂຶ້ນຕ່ຳກວ່າ 0.2 ອົງສາເຊລຊຽດຕໍ່ທົດສະວັດ ໃນຊ່ວງປີ 1970–2015. ແຕ່ໃນຊ່ວງ 10 ປີຜ່ານມາ ອັດຕາດັ່ງກ່າວເພີ່ມຂຶ້ນເປັນປະມານ 0.35 ອົງສາເຊລຊຽດຕໍ່ທົດສະວັດ. ນີ້ເປັນອັດຕາການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງອຸນຫະພູມທີ່ໄວທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ເຄີຍມີການບັນທຶກ ນັບຕັ້ງແຕ່ເລີ່ມວັດແທກອຸນຫະພູມດ້ວຍເຄື່ອງມືຢ່າງເປັນທາງການໃນປີ 1880.

ສະເຕຟານ ຣາມສະຕອຣຟ໌ (Stefan Rahmstorf) ນັກວິໄຈຈາກ PIK ເຕືອນວ່າ ຖ້າແນວໂນ້ມນີ້ຍັງສືບຕໍ່ ອຸນຫະພູມສະເລ່ຍທົ່ວໂລກຈະເພີ່ມຂຶ້ນເກີນ 1.5 ອົງສາເຊລຊຽດ ເມື່ອທຽບກັບລະດັບກ່ອນຍຸກອຸດສາຫະກຳ ກ່ອນປີ 2030. ການຈຳກັດອຸນຫະພູມບໍ່ໃຫ້ເພີ່ມເກີນ 1.5 ອົງສາເຊລຊຽດ ແລະພະຍາຍາມຮັກສາລະດັບໃຫ້ຕ່ຳກວ່າ 2 ອົງສາເຊລຊຽດໃນໄລຍະຍາວ ແມ່ນເປົ້າໝາຍຫຼັກຂອງສັນຍາປາຣີ (Paris Agreement) ທີ່ມີ 195 ປະເທດລົງນາມໃນປີ 2015.

ຕາມຂໍ້ມູນຂອງທ່ານ Rockström ແນວປະກາລັງ ແລະປ່າຝົນອາເມຊອນ ກຳລັງເຂົ້າໃກ້ຈຸດປ່ຽນຜ່ານທີ່ບໍ່ສາມາດຫວນຄືນໄດ້. ຂະນະດຽວກັນ ບາງສ່ວນຂອງລະບົບການໝູນວຽນຂອງມະຫາສະໝຸດແອັດແລນຕິກ ລວມທັງກະແສນ້ຳທີ່ນຳພານ້ຳອຸ່ນຈາກທະເລແຄຣິບຽນໄປຍັງເອີຣົບຕາເວັນຕົກ ແລະຊ່ວຍຄວບຄຸມສະພາບພູມອາກາດ ກໍກຳລັງປະເຊີນກັບຄວາມສ່ຽງທີ່ລະບົບຈະລົ້ມສະຫຼາຍ. ນອກຈາກນີ້ ອັດຕາການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງອຸນຫະພູມທີ່ໄວຂຶ້ນ ຍັງເຮັດໃຫ້ເຫດການສະພາບອາກາດຮຸນແຮງເກີດຂຶ້ນຖີ່ຂຶ້ນ ແລະມີຄວາມຮຸນແຮງຫຼາຍຂຶ້ນ.

ກ່ອນການປະຊຸມສຸດຍອດສະຫະປະຊາຊາດວ່າດ້ວຍການປ່ຽນແປງສະພາບພູມອາກາດ COP31 ເຊິ່ງມີກຳນົດເປີດໃນວັນທີ 9 ພະຈິກ ທີ່ປະເທດຕຸຣະກີ ທ່ານ Rockström ໄດ້ແນະນຳໃຫ້ພາກທຸລະກິດມອງວຽກງານດ້ານສະພາບພູມອາກາດ ແລະທຳມະຊາດ ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງແຜນການດຳເນີນງານດຽວກັນ ແທນທີ່ຈະແຍກອອກຈາກກັນ.

ນອກຈາກການຫຼຸດການປ່ອຍກາຊຄາບອນແລ້ວ ພາກທຸລະກິດຄວນລົງທຶນໃນການອະນຸລັກທຳມະຊາດ ໂດຍສະເພາະໂຄງການທີ່ຊ່ວຍຮັກສາ ຫຼືຟື້ນຟູຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງຊີວະພາບ ແລະຊັບພະຍາກອນນ້ຳຈືດ.

ທ່ານຍັງໄດ້ວິຈານຄວາມພະຍາຍາມລັອບບີ້ເພື່ອຜ່ອນຜັນກຳນົດການຍົກເລີກການໃຊ້ລົດຍົນທີ່ໃຊ້ເຄື່ອງຈັກສັນດາບໃນການເຜົາໄໝ້ເຊື້ອເພີງ ໂດຍລະບຸວ່າ ເລື່ອງນີ້ “ໜ້າກັງວົນຢ່າງຍິ່ງ”. ທ່ານໃຫ້ເຫດຜົນວ່າ ການອຸດໜູນນ້ຳມັນເບນຊິນ ແລະກາຊວນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ກຳລັງບັ່ນທອນຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ບໍລິໂພກຕໍ່ລົດຍົນໄຟຟ້າໂດຍກົງ.